THOÁI HÓA HOÀNG ĐIỂM TUỔI GIÀ (AMD): DẤU HIỆU, NGUY CƠ VÀ PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ CHUẨN Y KHOA

1. Thoái hóa hoàng điểm tuổi già (AMD) là bệnh gì?

Để hiểu về bệnh, trước tiên chúng ta cần biết Hoàng điểm (Điểm vàng) là gì. Hoàng điểm là một bộ phận rất nhỏ nằm ở vùng trung tâm của võng mạc (phía sau đáy mắt), nơi tập trung hàng triệu tế bào cảm thụ ánh sáng. Nhờ có hoàng điểm, chúng ta mới có thể nhìn rõ các chi tiết sắc nét để đọc sách, nhận diện khuôn mặt người đối diện, xỏ kim hay lái xe.

Thoái hóa hoàng điểm tuổi già (Age-related Macular Degeneration - AMD) là tình trạng các tế bào tại vùng điểm vàng này bị tổn thương và lão hóa theo thời gian. Khi mắc AMD, người bệnh sẽ dần mất đi thị lực trung tâm, trong khi thị lực ngoại vi (tầm nhìn xung quanh) thường vẫn được giữ nguyên. Ví dụ: Bạn có thể nhìn thấy đường viền của chiếc đồng hồ treo tường, nhưng lại không thể nhìn rõ các con số hay kim đồng hồ chỉ mấy giờ.

2. Phân loại: Sự khác biệt giữa Thể Khô và Thể Ướt

Thoái hóa hoàng điểm tuổi già được chia thành hai dạng chính với mức độ nguy hiểm và tốc độ tiến triển hoàn toàn khác nhau:

Thoái hóa hoàng điểm thể khô (Dry AMD)

• Đặc điểm: Đây là dạng phổ biến nhất, chiếm khoảng 80% - 90% các ca mắc bệnh. Bệnh xảy ra khi các tế bào nhạy cảm với ánh sáng ở hoàng điểm dần mỏng đi và phân hủy, kèm theo sự tích tụ của các chất thải màu vàng (gọi là Drusen) bên dưới võng mạc.

• Tiến triển: Thể khô thường phát triển rất chậm, thị lực mờ dần trong nhiều năm. Tuy nhiên, thể khô hoàn toàn có thể chuyển biến thành thể ướt cực kỳ nguy hiểm.

Thoái hóa hoàng điểm thể ướt (Wet AMD)

• Đặc điểm: Chỉ chiếm 10% - 20% số ca mắc, nhưng lại là nguyên nhân của hơn 90% các trường hợp mù lòa do AMD. Thể ướt xảy ra khi các mạch máu mới (tân mạch) phát triển bất thường bên dưới võng mạc. Các mạch máu này rất mỏng manh, dễ vỡ, rò rỉ dịch và máu vào hoàng điểm.

• Tiến triển: Tốc độ suy giảm thị lực ở thể ướt diễn ra vô cùng nhanh chóng. Chỉ trong vài tuần hoặc vài tháng, vùng tổn thương sẽ để lại sẹo, cướp đi thị lực trung tâm vĩnh viễn nếu không được tiêm thuốc nội nhãn kịp thời.

3. Ai là người có nguy cơ cao mắc bệnh?

Bệnh lý này không xuất hiện ngẫu nhiên mà thường là hệ quả của quá trình lão hóa kết hợp với các yếu tố nguy cơ:

• Tuổi tác: Yếu tố lớn nhất. Bệnh thường xuất hiện ở người trên 50 tuổi và tỷ lệ mắc tăng vọt ở nhóm trên 65 tuổi.

• Tiền sử gia đình (Di truyền): Nếu cha mẹ hoặc anh chị em ruột mắc AMD, nguy cơ của bạn sẽ cao gấp nhiều lần.

• Thói quen hút thuốc lá: Người hút thuốc có nguy cơ mắc thoái hóa hoàng điểm cao gấp 2 đến 4 lần so với người không hút thuốc do các hóa chất làm tổn thương mạch máu võng mạc.

• Ánh sáng mặt trời: Tiếp xúc thường xuyên với tia UV mà không đeo kính râm bảo vệ khiến điểm vàng nhanh bị thoái hóa.

• Chế độ dinh dưỡng kém & Bệnh lý nền: Người béo phì, cao huyết áp, mỡ máu cao và ăn ít rau xanh, cá béo sẽ có nguy cơ tiến triển bệnh nhanh hơn.

4. Dấu hiệu nhận biết sớm (Lưu ý dấu hiệu nhìn méo hình)

Ở giai đoạn đầu, bệnh hầu như không có triệu chứng rõ rệt. Đến khi tế bào hoàng điểm tổn thương nặng hơn, người bệnh sẽ gặp các biểu hiện:

• Biến dạng hình ảnh: Dấu hiệu điển hình nhất. Khi nhìn vào các đường thẳng (như cạnh bàn, khung cửa sổ, hàng gạch men), người bệnh sẽ thấy chúng bị bẻ cong, lượn sóng hoặc đứt đoạn.

• Xuất hiện ám điểm: Thấy một đốm đen, vùng mờ đục hoặc xám xịt nằm ngay giữa tầm nhìn. Điểm mờ này ngày càng lan rộng.

• Giảm khả năng nhận diện màu sắc: Mọi vật xung quanh trông xỉn màu, kém rực rỡ, độ tương phản giảm sút.

• Cần nhiều ánh sáng hơn: Cảm thấy khó khăn khi đọc sách trong điều kiện ánh sáng bình thường, phải bật đèn sáng hơn trước rất nhiều.

5. Tầm soát và Điều trị AMD công nghệ cao tại Mắt Thanh Tâm

Rất nhiều bệnh nhân đến khám khi điểm vàng đã bị sẹo hóa, dẫn đến việc điều trị vô cùng khó khăn. Tại Bệnh viện Mắt Thanh Tâm, chúng tôi khuyến cáo người trên 50 tuổi cần tầm soát đáy mắt định kỳ 6 tháng/lần.

Tầm soát chuyên sâu bằng công nghệ OCT

Chúng tôi trang bị hệ thống máy chụp cắt lớp quang học võng mạc (OCT) tiên tiến nhất hiện nay. Máy OCT có khả năng quét và hiển thị chi tiết từng lớp tế bào vi mô của võng mạc, giúp bác sĩ phát hiện chính xác sự tích tụ Drusen (thể khô) hoặc dịch/máu rò rỉ (thể ướt) ngay cả khi bệnh chưa biểu hiện ra bên ngoài.

Phác đồ điều trị chuẩn Y khoa

• Đối với thể ướt (Tiêm nội nhãn Anti-VEGF): Bác sĩ chuyên khoa đáy mắt tại Thanh Tâm sẽ thực hiện thủ thuật tiêm trực tiếp thuốc kháng VEGF (như Lucentis, Eylea...) vào buồng dịch kính. Thuốc giúp ức chế và làm teo các mạch máu bất thường, dọn sạch dịch rò rỉ, giúp bảo tồn và khôi phục đáng kể thị lực cho bệnh nhân. Quy trình tiêm được vô trùng tuyệt đối, an toàn và không gây đau đớn.

• Đối với thể khô: Hiện chưa có phương pháp phẫu thuật chữa dứt điểm, bác sĩ sẽ kê đơn các nhóm vitamin chuyên biệt (AREDs 2) chứa hàm lượng cao Lutein, Zeaxanthin, Vitamin C, E và Kẽm để bảo vệ tế bào hoàng điểm, làm chậm tối đa quá trình thoái hóa chuyển sang thể ướt.

6. Bảo vệ đôi mắt khỏi thoái hóa hoàng điểm ngay hôm nay

Để làm chậm quá trình lão hóa của điểm vàng, bạn nên thiết lập lối sống khoa học:

1. Dinh dưỡng: Ăn nhiều rau có màu xanh đậm (cải bó xôi, súp lơ), củ quả màu đỏ/cam và cá biển (cá hồi, cá ngừ) để bổ sung Omega-3.

2. Bảo vệ mắt: Luôn đeo kính râm có tính năng chống tia UV 100% khi tham gia các hoạt động ngoài trời.

3. Từ bỏ thuốc lá: Ngừng hút thuốc giúp giảm thiểu nguy cơ tắc nghẽn và vỡ vi mạch máu nhãn cầu.

Đôi mắt là tài sản quý giá nhất của tuổi già. Nếu bạn hoặc người thân đang xuất hiện các dấu hiệu mờ mắt, nhìn méo mó, đừng chủ quan đổ lỗi cho tuổi tác. Hãy đến ngay Bệnh viện Mắt Thanh Tâm để được tầm soát đáy mắt toàn diện, phát hiện và can thiệp kịp thời!

???? BỆNH VIỆN MẮT THANH TÂM – MẮT SÁNG, TÂM AN

• Địa chỉ: Lô 14-15-16 LK5, Khu ĐTM Đông Sơn, đường Cao Sơn, P. An Hưng, TP. Thanh Hóa.

• Hotline (24/7): 0396.598.115

• Website: https://matthanhtam.vn/